Eind september wordt een belangrijke nieuwe boei uitgezet in het zzp-dossier. Dan wordt het conceptwetsvoorstel Zelfstandigenwet gepubliceerd voor de volgende internetconsultatieronde.
Minister Thierry Aartsen heeft een duidelijke ambitie: een ‘veilige haven’ creëren voor zelfstandigen en opdrachtgevers. Met objectieve wettelijke criteria moet vooraf beter te bepalen zijn wanneer iemand als zelfstandige kan werken. Het streven is behandeling in de Tweede en Eerste Kamer in 2027 en inwerkingtreding per 1 januari 2028.
Maar de belangrijkste vraag is natuurlijk niet welke nieuwe criteria er straks komen. De vraag is of die in de praktijk daadwerkelijk meer zekerheid bieden dan het huidige beoordelingskader uit de Uber- en Deliveroo-arresten.
De contouren zijn bekend. Er komt een zelfstandigentoets, gericht op de zelfstandige zelf, en een werkrelatietoets, gericht op onder meer vrijheid en onafhankelijkheid binnen de concrete opdracht. Eind september kunnen we lezen hoe deze criteria precies worden uitgewerkt en toegepast.
Zekerheid aan de voorkant is daarbij niet het hele verhaal. Ook tijdens een opdracht moet de feitelijke samenwerking uiteraard aan de criteria blijven voldoen. Dat bevestigt direct de waarde van de rol die RIM-bureaus al jaren vervullen: zorgvuldig toetsen bij de start en gedurende de opdracht contact houden met partijen over de manier waarop daadwerkelijk wordt samengewerkt.
De volgens de minister duidelijkere criteria moeten een einde maken aan de onzekerheid en risicomijding in de markt. Dat is hoognodig. CBS-cijfers wijzen uit dat momenteel circa 140.000 minder zzp’ers een zelfstandige opdracht uitvoeren dan anderhalf jaar geleden, toen het handhavingsmoratorium afliep. De minister erkent wat er in de tussentijd gebeurde: zelfstandigen werden onnodig uitgesloten van opdrachten die bij uitstek door zzp’ers konden worden vervuld.
Of de Zelfstandigenwet het roer kan omgooien en het zzp-dossier in rustiger vaarwater brengt, zal afhangen van de vraag of opdrachtgevers en zelfstandigen met de nieuwe criteria in de praktijk uit de voeten kunnen.
Bij de volgende mijlpaal, eind september, weten we meer.
De RIM zal het conceptwetsvoorstel samen met haar coalitie van branchegenoten kritisch en constructief beoordelen. Met daarbij hetzelfde doel voor ogen dat de minister formuleert: spelregels die verantwoord werken met zelfstandigen mogelijk maken.
We houden jullie op de hoogte.
Lees hier de brief van de minister aan de Tweede Kamer en zijn interview met ZiPconomy:
Vervolgstappen uitwerking Zelfstandigenwet
Minister Aartsen: “Zelfstandigenwet moet veilige haven bieden aan zzp’ers”